Birmese waterkwaliteit in kaart gebracht

Stichting de Eijkelkamp Foundation ondersteunt Lex van Gelder voor een tweetal watergerelateerde projecten in Birma (ook wel Myanmar genoemd).

In oktober 2013 is Lex met zijn vrouw Rini wederom naar Birma geweest voor het eerste project. Zij hebben daarbij al gebruik gemaakt van een deel van de door Stichting de Eijkelkamp Foundation ter beschikking gestelde apparatuur. Lex van Gelder werkt als zelfstandig adviseur op het gebied van wateronderzoek- en behandeling en is sinds 10 jaar betrokken bij waterprojecten in ontwikkelingslanden.

De laatste jaren zijn Lex en zijn vrouw betrokken bij diverse projecten in Birma. Vanwege de politieke omstandigheden in Birma is het moeilijk om gevestigde organisaties in de betreffende projecten te betrekken, vandaar dat ze als particulier naar het land zijn afgereisd.

Verontreinigd oppervlaktewater

Het eerste project waarvoor ze in oktober naar Birma zijn gereisd, betreft het in kaart brengen van de waterkwaliteitsituatie in een gebied dat voor mijnbouw erg interessant is. Hoewel de methode van mijnbouw op dit moment nog traditioneel is (lees: met geen of weinig chemicaliën), bestond het vermoeden dat deze activiteiten zoveel vervuiling opleveren dat de drinkwatervoorziening van de lokale bevolking in gevaar komt. Deze bestaat veelal uit oppervlakte water; de riviertjes worden vaak gebruikt als waterbron voor koken, wassen, landbouw en uiteraard om te drinken. Signalen van de plaatselijke bevolking over de verslechterde waterkwaliteit zijn aanleiding geweest om met dit project te starten.

Met een eerste waterkwaliteitsmeting, een nul-meting, brengt Lex de huidige situatie in kaart. Daarmee hoopt hij bij verdere ontginningen en mogelijke bijbehorende verontreiniging een duidelijk bewijs te leveren dat dit werkelijk aan de orde is. Tót dit meetmoment werden er geen controles gedaan, waardoor het lastig is om verontreiniging aan te tonen. Laat staan verantwoordelijkheid toe te schrijven aan mijnactiviteiten.

Lex en zijn vrouw hebben in Birma behalve waterkwaliteit meten en monsters nemen ook de optie voor de implementatie van kleinschalige drinkwaterzuivering ter plaatse uitgewerkt. Bovendien hebben ze de lokale betrokkenen educatie gegeven over het belang van hygiëne, handen wassen en schoon drinkwater via workshops en gastlessen op (basis)scholen.

Stichting de Eijkelkamp Foundation heeft ervoor gezorgd dat Lex de beschikking had over diverse fieldkits met teststrips voor waterkwaliteitsmetingen, en een zeefset voor de realisatie van een demo-zandfilter.

Waterputten graven

In 2014 reist Lex wederom naar Birma af. Dan voor een ander project waarvoor Stichting de Eijkelkamp Founcation een pulsboorset ter beschikking stelt. Bij dit project zoekt men naar geschikt grondwater met het doel om in ieder geval de drinkwaterkwaliteit te waarborgen door het plaatsen van waterputten. Dit levert de bevolking niet alleen meer onafhankelijkheid op waar het een basisbehoefte betreft, het levert ook logistiek winst. In het desbetreffende gebied haalt de lokale bevolking water nu op grote afstanden op uit deels vervuilde meertjes en riviertjes. Dit gebeurt nog op erg primitieve wijze met ossenwagens.

Met de pulsboorset kan snel een boring worden gemaakt om te kijken of er op beperkte diepte water zit. Ze willen de lokale bevolking trainen, zodat ze dit werk zelf kunnen gaan uitvoeren.

Doelstellingen van deze projectopzet zijn

  • directe hulp aan lokale bevolking (samen met hun eigen organisatie) in afgelegen gebieden waar gevestigde NGO's niet of nauwelijks werkzaam kunnen zijn
  • bewustzijn realiseren bij de lokale bevolking van de impact van mijnbouw, waterkwaliteit en sanitatie
  • kennisoverdracht, waarbij wellicht klein lokaal ondernemerschap opgezet kan worden (als service/boor bedrijf en/of zelfbouw van drinkwaterfilters)